Artikel

Jaarruimte vlak voor pensioen: kansen voor adviseurs

05 november 2026

Is het benutten van jaarruimte nog interessant als de pensioendatum binnen vijf jaar ligt? Extra pensioen opbouwen vlak voor pensioen kan zinvol zijn, bijvoorbeeld als een klant weinig pensioen heeft opgebouwd of fiscaal voordeel wil benutten.

 

Welke fiscale ruimte kan je nog benutten?

Bij pensioenopbouw met fiscaal voordeel kun je onder voorwaarden belasting uitstellen. Hoeveel je mag aftrekken, hangt af van je jaarruimte en reserveringsruimte. In 2026 gelden hiervoor maximale bedragen van € 35.589 en € 42.753 per jaar. Je mag inleggen tot 5 jaar na je AOW-leeftijd.

De jaarruimte is gemakkelijk te berekenen met de jaarruimtetool van Onderlinge Nederland.

 

Waar zit het mogelijke belastingvoordeel?

Het fiscale voordeel volgt uit het verschil in belastingtarieven. Voor de AOW-leeftijd zijn de belastingtarieven in box 1: 
●    Eerste schijf: 35,75% tot € 38.883
●    Tweede schijf: 37,56% tot € 78.426
●    Derde schijf: 49,50% vanaf € 78.426

Na de AOW-leeftijd is het tarief in de eerste schijf lager, namelijk 17,85%. Het verschil tussen de tarieven in de eerste schijf is bijna 18 procentpunt.

Daarnaast valt het vermogen in een pensioenproduct buiten het box 3-vermogen. Je betaalt hierover dus geen belasting in box 3. 

De totale pensioenuitkering kan bestaan uit een AOW-uitkering, een pensioenuitkering van de werkgever en een uitkering uit een lijfrente. De hoogte van de totale uitkering bepaalt in welke belastingschijven de uitkering valt. Dit inkomen kan volledig in de eerste schijf vallen, maar bij een hogere uitkering ook deels in de tweede of derde schijf. Ook nemen kortingen zoals de ouderenkorting af bij een hoger inkomen, dus het werkelijke belastingtarief kan hoger uitvallen dan het schijftarief. 

Als de uitkering deels in de derde schijf valt, kan het fiscale voordeel dalen. Andere opties kunnen dan ook interessant zijn, zoals een deel van het pensioentekort aanvullen vanuit privévermogen.  

 

Rekenvoorbeeld 1 maakt dit effect duidelijk.

Stel een klant heeft een flinke spaarbuffer en kan € 30.000 aan jaarruimte en reserveringsruimte gebruiken. Bij een rendement van 3,21% groeit dit bedrag in vijf jaar naar € 35.134. Bij een hoog inkomen mag de klant de inleg aftrekken tegen 49,5% en krijgt daardoor € 14.850 belasting terug. Als hij deze teruggave vervolgens spaart tegen 2,4%, groeit dit in vijf jaar naar € 16.720. 

Na 37,56% belasting over de lijfrenteuitkering houdt hij € 21.938 over. Samen is dat € 38.658 netto. Enkel € 30.000 sparen tegen 2,4 % (gemiddelde rente 5 jaar bij een nederlandse bank) levert € 33.777 op. Het verschil is € 4.881, nog zonder het mogelijke voordeel in box 3. Dit is 14% extra rendement

Extra pensioen opbouwen vlak voor pensioen

Rekenvoorbeeld 2 van een werknemer in loondienst laat het mogelijke voordeel zien van fiscaal aantrekkelijk extra pensioen opbouwen.

Een alleenstaande werknemer in loondienst verdient dit jaar € 75.000 bruto. Hij bouwt via zijn werkgever een relatief goede pensioenregeling op. Zijn inkomen ligt tussen de € 38.883 en € 78.426. Hij kan zijn pensioeninleg aftrekken tegen 37,56%. 

Na zijn pensionering ontvangt hij AOW voor een alleenstaande van ongeveer € 21.203 per jaar. Als zijn werkgeverspensioen samen met de AOW boven de grens van € 38.883 uitkomt, valt zijn totale inkomen al in de tweede schijf. De lijfrente-uitkering wordt dan ook tegen 37,56% belast. 

In dit voorbeeld is het tarief van de aftrek en het tarief van de uitkering gelijk en is het netto belastingvoordeel nul (los van een mogelijk belastingvoordeel in box 3). Ook hier hangt de werkelijke uitkomst af van de exacte pensioenopbouw van de klant. 

 

Afwegingen bij extra pensioen opbouwen vlak voor pensioen

Naast het belastingvoordeel zijn er andere punten om rekening mee te houden bij de keuze om dicht bij de pensioendatum extra pensioen op te bouwen. Het effect van rendement op rendement is bijvoorbeeld beperkt, omdat de horizon korter is. Ook staat het geld in een pensioenvoorziening vast tot de uitkeringsfase. 

Het benutten van reserveringsruimte kan de klant mogelijk helpen om een grote inhaalslag te maken. Ook kan hij blijven inleggen tot vijf jaar na de AOW-leeftijd. Hierdoor is de opbouwfase toch relatief lang en kan de cliënt langer profiteren van het feit dat het geld buiten box 3 staat.

 

Signalen voor een adviesgesprek over pensioenplanning

De volgende signalen kunnen aanleiding zijn om extra pensioenopbouw te bespreken. 

Een klant die dicht tegen zijn pensioen aan zit, vertelt dat zijn pensioenopbouw de afgelopen jaren beperkt is gebleven, vooral in de laatste 10 jaar. Zijn inkomen ligt relatief hoog, waardoor zijn jaarruimte ook relatief groot is. Dat is precies de periode waarover hij zijn reserveringsruimte nog met terugwerkende kracht kan inzetten. 

Daarnaast heeft hij een ruime spaarbuffer opgebouwd, zonder dat daar een concreet bestedingsdoel tegenover staat. En hij vertelt je dat hij na zijn pensionering het liefst hetzelfde inkomen wil behouden als nu, terwijl zijn pensioenregeling waarschijnlijk in een lager bedrag voorziet. 

 

Mogelijkheden bij Onderlinge Nederland

Onderlinge Nederland biedt lijfrenteoplossingen voor aanvullend pensioen in de opbouwfase en in de uitkeringsfase. 

Ben je adviseur en heb je nog geen aanstelling bij Onderlinge Nederland? Vul je gegevens in voor een aanstelling en wij nemen snel contact met je op. 

Heb je vragen? Bel of e-mail met onze afdeling Verzekeringen en Diensten 070 - 342 11 11, info@onderlingenederland.nl.