Artikel

Het nut van pensioenplanning

Veel mensen gaan zich pas rond hun vijftigste levensjaar verdiepen in hun pensioen. Dit lijkt een toevallig moment, maar dat is het niet. In de jaren hiervoor ben je vaak druk met de dagelijkse bezigheden. Groeien in je carrière, je kinderen rondrijden naar de sport- en muzieklessen en je eerste (of tweede) koopwoning kopen, inrichten en onderhouden. Rond je vijftigste levensjaar ontstaat er voor veel mensen meer ruimte om naar de toekomst te kijken en daarover na te denken. 

Je hebt als 50-plusser vaak nog tijd om iets te veranderen. Maar het is wel tijd om actie te ondernemen, wil je nog gebruik maken van het effect van rente op rente.

Wet Toekomst Pensioenen

Op 1 januari 2023 is de Wet Toekomst Pensioenen (WTP) ingegaan. Deze wet is opgebouwd rond drie onderdelen van het pensioenstelsel: de AOW (pijler 1), het werkgeverspensioen (pijler 2) en het zelf opgebouwde pensioen (pijler 3). Door de invoering van de Wet Toekomst Pensioenen hebben mensen nu zelf meer invloed en ruimte om hun pensioen vorm te geven en aan te vullen. Je bent hier zelf verantwoordelijk voor. Daarom is het belangrijk om te weten hoe het pensioenstelsel werkt.

Dit artikel helpt je om zelf met jouw pensioenopbouw aan de slag te gaan. We kijken naar welke informatie je nodig hebt, hoe je kan bekijken of je een pensioengat hebt en welke mogelijkheden je hebt om een mogelijk pensioengat te verkleinen.

Pensioen en je pensioenopbouw bekijken via Mijnpensioenoverzicht.nl

Op Mijnpensioenoverzicht.nl kun je bekijken hoe je pensioen ervoor staat. Via deze website zie je hoeveel pensioen je later krijgt en of het slim is om aanvullend pensioen te regelen. Mijnpensioenoverzicht.nl wordt bijgehouden door Stichting Pensioenregister en de Sociale Verzekeringsbank. Je logt veilig in op de website met DigiD.

Op Mijnpensioenoverzicht.nl vind je jouw verwachte AOW, aanvullend pensioen via je werkgever(s) en mogelijk partnerpensioen. Let op: op deze website zie je alleen je AOW en werkgeverspensioen. Pensioen dat je zelf hebt opgebouwd, staat niet in dit overzicht. De website toont drie mogelijke bedragen: naast het verwachte bedrag worden ook een lager en een hoger bedrag getoond. Deze bedragen zijn gebaseerd op de resultaten van de beleggingen van pensioenfondsen. Houd er wel rekening mee dat deze bedragen alleen een inschatting geven en zeker geen zekerheid.

Naast Mijnpensioenoverzicht.nl kun je ook bij je pensioenfonds informatie opvragen. Kijk voor je werkgeverspensioen bijvoorbeeld naar het Uniform Pensioenoverzicht (UPO) dat je jaarlijks ontvangt van het pensioenfonds waar je bij zit.

Hoeveel pensioen heb ik nodig na pensionering?

Je weet nu hoeveel pensioen je via de AOW en eventuele werkgeverspensioenen hebt opgebouwd, maar het is net zo belangrijk om in kaart te brengen wat je straks nodig hebt. Een richtlijn die je goed kan hanteren is dat je na pensionering ongeveer 70% van je laatste netto-inkomen nodig hebt. De gemiddelde persoon heeft na pensionering namelijk lagere lasten dan toen hij of zij nog werkte. Voorbeelden van dalende kosten zijn een afbetaalde hypotheek of het niet langer nodig hebben van een leaseauto. Welke kosten je na je pensioen hebt, hangt dus sterk af van je persoonlijke situatie, zoals alleenstaand zijn of samenwonen en het wonen in een koop- of huurwoning. Dit biedt dan ook slechts een richtlijn en is geen garantie of one-size-fits-all oplossing. 

Naast je AOW en mogelijk werkgeverspensioen zal je inkomen na de pensioenleeftijd moeten komen uit lijfrente, vermogen en werk na je pensioen. Deze vijf inkomstenbronnen noemt het Nibud de Pensioenschijf-van-vijf. In dit artikel kijken we vooral naar de mogelijkheden met lijfrente.

Hoe bereken ik mijn pensioengat?

Wat is een pensioengat en hoe kun je een pensioengat berekenen? Een pensioengat is het verschil tussen je gewenste pensioen (volgens de richtlijn van 70% of volgens je eigen wensen) en wat je met de verschillende onderdelen als AOW, werkgeverspensioen en lijfrente hebt opgebouwd. Hoewel deze berekening op zichzelf niet heel ingewikkeld is, valt een pensioengat vaak pas laat op. Dit komt vooral doordat verschillende organisaties informatie geven over je pensioen. De informatie is daardoor verspreid. Je krijgt dus niet alle informatie in één duidelijk overzicht. Juist hierdoor is het zo belangrijk om hier zelf mee te beginnen.

• Ontstaan pensioengat

Waardoor ontstaat een pensioengat dan? Er zijn verschillende vaak voorkomende oorzaken van een pensioengat. De meest voorkomende oorzaken hebben te maken met werk. 

Zo kun je bijvoorbeeld (een periode) werken als zzp’er of ondernemer zonder verplichte pensioenopbouw. Er zijn veel zzp’ers in Nederland. Daarom is dit een belangrijke risicogroep. Daarnaast heeft parttime werken grote invloed, omdat je over minder gewerkte uren pensioen opbouwt. Ook het wisselen van baan, naar een functie met een minder gunstige pensioenregeling, kan een pensioengat veroorzaken.

Daarnaast zijn er ook oorzaken aan te wijzen die niet direct met werk te maken hebben. Een voorbeeld hiervan is een scheiding, waarbij een deel van het opgebouwde pensioen wordt gelijkgetrokken met de ex-partner. Ook is het mogelijk dat je een periode in het buitenland hebt gewoond of geen werk hebt gehad, wat verschil kan maken voor zowel je pensioenopbouw als op je AOW-opbouw.

De mensen met de grootste kans op een pensioengat zijn zzp'ers, werknemers zonder volledige pensioenopbouw en jobhoppers die regelmatig van werkgever wisselen.

Pensioengat berekenen in vijf stappen

1. Verzamel eerst de juiste informatie over je AOW en eventuele werkgeverspensioenen via Mijnpensioenoverzicht.nl.
2. Bouw je een lijfrente op of heb je dit in het verleden gedaan? Verzamel ook deze informatie.
3. Bepaal het inkomen dat jij nodig hebt na pensionering. Als je dit lastig vindt, hanteer dan de richtlijn van 70% van je laatste inkomen.
4. Trek de bedragen van punt 1 en 2 af van het bedrag bij punt 3.
5. Blijft er een positief getal over? Dan is dit je pensioengat.

Houd er wel rekening mee dat de uitkomst van bovenstaande opsomming een momentopname is. Het is dan ook aan te raden om dit regelmatig te herhalen, zeker tijdens de overgang naar het nieuwe pensioenstelsel. En blijkt uit deze berekening dat je een pensioengat hebt? Dan zijn er gelukkig meerdere manieren om dit aan te vullen.

Welke mogelijkheden heb ik om een pensioentekort op te lossen?

Er zijn meerdere manieren om een pensioengat aan te vullen. Belangrijk om hierbij te benoemen is dat er niet één methode als beste aan te wijzen is en dat de meeste mensen uiteindelijk een combinatie gebruiken. 

• Langer (parttime) doorwerken

Een onpopulaire maar de eenvoudigste methode is om langer (parttime) door te werken. Hierdoor kun je jouw pensioenuitkering later laten ingaan of in de eerste periode van pensionering een groter deel van je pensioenuitkering opzijzetten. Een andere optie om na pensionering van een lagere pensioenuitkering rond te kunnen komen is het sneller aflossen van je hypotheek. Dit verlaagt je kosten per maand en zorgt ervoor dat je meer geld kan overhouden.

• Vermogen opbouwen

Daarnaast kun je zelf vermogen gaan opbouwen in box 3. Dit kan bijvoorbeeld door te sparen op een spaarrekening. Geld dat je nu opzijzet, kan je later gebruiken als aanvulling op je inkomen. Een andere optie hiervoor is gaan beleggen. Beleggen biedt kans op een hoger rendement dan sparen, maar brengt ook een hoger risico met zich mee. Je vermogen kan namelijk ook dalen bij negatieve rendementen. Rendementen uit het verleden bieden dan ook geen garantie voor de toekomst.

• Vermogen opbouwen via lijfrente

Er is nog een andere mogelijkheid, namelijk vermogen opbouwen via een lijfrente. Met een lijfrente kun je extra pensioensparen in de derde pijler. Je kunt hiervoor jouw beschikbare jaarruimte en reserveringsruimte gebruiken en zo mogelijk een belastingvoordeel behalen. De inleg in een lijfrenteverzekering is namelijk onder voorwaarden aftrekbaar van je belastbaar inkomen. Hierdoor kan je minder inkomstenbelasting betalen. Bovendien telt een lijfrente niet mee voor box 3, waardoor je mogelijk minder belasting hoeft te betalen. Binnen een lijfrente kan je zelf kiezen of je wilt sparen of beleggen.

Tot slot

Er zijn dus meerdere manieren om een pensioengat aan te vullen. Welke mogelijkheid of combinatie het beste past, hangt af van je persoonlijke situatie. Daarom is het belangrijk om op tijd inzicht te krijgen in hoe je ervoor staat en welke stappen je kunt zetten.

Twijfel je of wil je weten wat bij jouw situatie past? Een onafhankelijk financieel adviseur kan met je meekijken en je adviseren over de mogelijkheden om je inkomen voor later aan te vullen.